Gevelsteen De Gedeputeerde
- Locatieomschrijving
- Woonwijk Torckdael, hoek Van Appelthornhof 2 – Rustenburg
- Kunstenaar
- Rijkers, Toon
- Over de kunstenaar
Toon Rijkers (Uden, 1964) studeerde en promoveerde in Wageningen en werkte aan Wageningen UR tot 2004. Daarna volgde hij de opleidingen beeldhouwen aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen, en restaureren bij het Centrum Natuursteen Utrecht. In Wageningen maakte hij gevelstenen voor de studentenhuisvesting Heerenstraat-Burgtstraat-Vijzelstraat, voor de woon- en zorgwijk Torckdael aan Rustenburg – Spijk en voor het pand der Vrijmetselaars op de hoek van Niemeijerstraat – Emmapark. Ook restaureerde hij in samenwerking met de beeldhouwer Markó Markov vele mozaïekplateaus die afkomstig waren uit te slopen universiteitsgebouwen en aangebracht zijn op bruggen in de nieuwe woonwijk Kortenoord.
- Beschrijving
De gevelsteen “De Gedeputeerde” heeft als ondertitel “Twee zetels”. Hij toont twee stoelen van bruin hout en leer. Bij de linkerstoel zijn een rode mantel, een steek en een stok te zien, en daarboven de tekst “Raad van State”. Boven de rechterstoel staat de tekst “Admiraliteit van Amsterdam”. Centraal boven deze zetels staat het jaartal 1741.
De bekende Wageninger Lubbert Adolph Torck was een telg uit een voornaam geslacht, en werd op 5 augustus 1687 geboren in het kasteel van zijn vader in Wageningen. Hij werd na de dood van zijn vader, op 11 jarige leeftijd, in 1698 door Willem III benoemd tot richter en drost van Wageningen. Van 1717 tot 1744 was hij gedeputeerde van Gelderland bij de Admiraliteit van Amsterdam, en van 1741 tot 1746 lid van de Raad van State. Zijn toetreding tot de Raad van State leidde in 1741 tot een botsing met collega’s binnen de Admiraliteit, aldus Eppink en Van den Burg, schrijvers van het boekje “Lubbert Adolph Torck, een veelvermogend Wageninger”.
Torckdael is een nieuwe woon- en woonzorgwijk aan de oostelijke rand van de binnenstad van Wageningen. De wijk wordt omzoomd door de stadsgracht en de straat Rustenburg, en bestaat uit woningen en diverse vormen van zorg. De wijk is een project van woningcorporatie de Woningstichting in samenwerking met zorgdienstverlener Opella. Torckdael beslaat grotendeels het terrein van het vroegere politiebureau, een parkeerterrein en het oude zorgcentrum Rustenburg. De wijk werd in fasen opgeleverd tussen 2014 en 2021.De Wageningse beeldhouwer Toon Rijkers kreeg de opdracht om tien gevelstenen te maken. Die stenen belichten de vele verschillende functies die Lubbert Adolph Torck, de naamgever van de wijk, in de 17e en 18e eeuw in Wageningen heeft vervuld. De gevelsteen 'de gedeputeerde' is in 2017 geplaatst. De afmetingen zijn 76 x 55 cm (bxh).
- Jaartal van plaatsing
- 2017
- Soort kunstwerk
- gevelsteen
- Gebruikte materialen
- Natuursteen
- Bijzonderheden
- Bronnen:
-Lubbert Adolph Torck een veelvermogend Wageninger: Historische vereniging Oud-Wageningen, Museum De Casteelse Poort, de bblthk , 2008, gecorrigeerde druk 2012; pag. 26 – 27.
-Geschiedenis van Wageningen: Blauwdruk en Stichting Publicaties Wageningen 750, 2013, pag. 157 - 163 - Externe bronnen